Wat is de bestuurlijke boete overlast (artikel 154b Gemeentewet)?

De bestuurlijke boete overlast is een boete die de gemeente zelf oplegt voor lichte overlastfeiten in de openbare ruimte. Het is een bestuursrechtelijke sanctie, geen strafrecht.

• Grondslag: de gemeenteraad kan bij verordening bepalen dat een bestuurlijke boete kan worden opgelegd voor overtreding van regels uit de eigen verordeningen, zoals de APV, over gedragingen die overlast in de openbare ruimte kunnen geven en die ook strafbaar zijn (artikel 154b, eerste lid, en artikel 154 Gemeentewet). Denk aan afval verkeerd aanbieden, wildplassen of hondenpoep niet opruimen. Welke regels zijn uitgezonderd, staat in het Besluit bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte. Kiest de raad hiervoor, dan geldt de verordening voor al deze overtredingen (artikel 154b, tweede lid).
• Wie legt de boete op: het college, of de burgemeester als het gaat om regels die hij uitvoert (artikel 154b, vierde lid).
• Wie maakt het rapport op: alleen een medewerker van de gemeente die ook boa is, kan daarvoor worden gemachtigd. Zo mogelijk maakt hij het rapport direct na de constatering op en geeft hij de overtreder een afschrift (artikel 154c).
• Hoogte: per gedraging ten hoogste de geldboete van de eerste categorie voor een persoon en ten hoogste € 2.250 voor een rechtspersoon. De boete kan alleen worden opgelegd aan wie 12 jaar of ouder is; onder de 16 jaar wordt zij gehalveerd (artikel 154b, zesde en zevende lid).
• Rechtsbescherming: na bezwaar kan de overtreder in beroep bij de kantonrechter, met regels zoals bij een verkeersboete onder de Wet Mulder (artikel 154k).
• Geen dubbele straf: de gemeente legt voor dezelfde overtreding geen tweede bestuurlijke boete op. Zij legt ook geen boete op als voor dezelfde gedraging al een strafbeschikking is uitgevaardigd of het strafproces ter zitting is begonnen (artikelen 5:43 en 5:44 Awb).

Onder welk privacyregime de gegevens vallen, leest u in ‘Onder welk privacyregime vallen persoonsgegevens bij de bestuurlijke boete overlast’. De bestuurlijke strafbeschikking is iets anders: dat is strafrecht (zie ‘Valt de bestuurlijke strafbeschikking onder de Wpg’).