Wat moet ik als toezichthouder doen als ik bij een controle een strafbaar feit ontdek?

Dat hangt af van het soort feit en van uw eigen bevoegdheden.

• Misdrijf: gaat het om een misdrijf waarmee inbreuk wordt gemaakt op de regeling waarop u toezicht houdt, dan moet u onverwijld aangifte doen bij de officier van justitie of een hulpofficier, met de stukken die erbij horen (artikel 162, eerste lid, onder c, Sv). Let op: een opzettelijke overtreding van veel milieu-, voedsel-, transport- en arbeidsregels is een economisch delict en dan vaak een misdrijf (artikel 2 Wet op de economische delicten). Die plicht geldt niet als u daardoor uzelf of een naaste in gevaar brengt voor vervolging (artikel 162, derde lid, Sv).
• Overtreding: hiervoor geldt geen aangifteplicht. Volg de handhavingsstrategie van uw organisatie, zoals de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht. Die bepaalt wanneer u afstemt met de politie of het OM over bestuursrechtelijk of strafrechtelijk optreden.
• Eigen opsporingsdienst: bij de ILT, de NVWA en de Nederlandse Arbeidsinspectie meldt u signalen via de interne route naar de opsporingsdienst, volgens de afspraken met het Functioneel Parket van het OM (zie ‘Mag een toezichthouder van de ILT, de NVWA of de Nederlandse Arbeidsinspectie gegevens doorgeven aan de opsporingsdienst van de eigen organisatie’).

Wissel niet zelf van rol. Als toezichthouder verhoort u niemand als verdachte voor een strafzaak; dat doet een opsporingsambtenaar, die de verdachte eerst meedeelt dat hij niet verplicht is te antwoorden (artikel 29 Sv). Bent u ook boa, leg dan vast wanneer u overstapt naar opsporing (zie ‘Mag ik als boa én toezichthouder gegevens die ik in de ene rol verzamel, gebruiken in mijn andere rol’). Voor een verhoor met het oog op een bestuurlijke boete geldt ook een zwijgrecht (artikel 5:10a Awb).

Wat iemand onder de medewerkingsplicht aan u heeft verklaard (artikel 5:20 Awb), kan in een strafzaak niet zonder meer als bewijs worden gebruikt. Vermeld daarom in uw rapport wat onder die plicht is verkregen.